Có lẽ chúng ta ai cũng biết rằng, thế giới vốn bao la và rộng lớn với hàng tá loài sinh vật, văn hóa, vùng miền, và ngôn ngữ khác nhau. Thế nhưng có bao giờ bạn thắc mắc rằng: Với sinh vật có trí thông minh như chúng ta, thì đâu là ngôn ngữ giao tiếp mà mọi con người đều có thể hiểu, mà không phân biệt quốc gia, vùng miền hay chủng tộc? Một ngôn ngữ không cần đến từ điển, không phải học qua trường lớp nhưng vẫn có thể giúp chúng ta thấu hiểu được suy nghĩ, cảm xúc của nhau?
Cái gì là ngôn ngữ giao tiếp?
Khi tôi nhắc bạn rằng “Hãy nghĩ về ngôn ngữ giao tiếp”, có thể bạn sẽ ngay lập tức liên tưởng đến các ngôn ngữ nói như tiếng Anh, tiếng Việt hay tiếng Nhật. Nhưng hãy dừng lại một chút, tôi biết có một loại ngôn ngữ “cao cấp” hơn rất nhiều khi có thể truyền tải những cảm xúc sâu lắng nhất trong trái tim của chúng ta, không khó để học đâu bởi vì đây chính là ngôn ngữ nghệ thuật – một cách giao tiếp độc đáo và đẹp đẽ chỉ có ở loài người.
Tôi đã may mắn có nhiều cơ hội trải nghiệm nghệ thuật từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Và mỗi lần như vậy, tôi đều nhận ra rằng, bất kể chúng ta khác nhau thế nào về ngôn ngữ hay xuất thân, nghệ thuật luôn có cách khiến tất cả cảm nhận được điều chung nhất: niềm vui, nỗi buồn, sự yêu thương hay niềm hy vọng. Vì thế, hôm nay, tôi muốn cùng bạn khám phá sâu hơn về ngôn ngữ đặc biệt này và tại sao nó lại là "cây cầu kết nối" tuyệt vời nhất giữa con người.
Nghệ thuật là gì nếu không phải là ngôn ngữ của cảm xúc?
Hãy tưởng tượng: Bạn đứng trước một bức tranh như Starry Night của Van Gogh. Dù không biết gì về lịch sử nghệ thuật, bạn vẫn cảm nhận được nỗi cô đơn lẫn hy vọng từ những đường cọ xoáy cuộn. Hoặc khi nghe bản nhạc Shape of You của Ed Sheeran, dù không hiểu hết lời bài hát, bạn vẫn bị cuốn theo giai điệu.
Đó chính là sức mạnh của nghệ thuật – chạm đến cảm xúc nơi sâu thẳm nhất trong mỗi người.
Còn nhớ lần đầu tôi xem vở múa truyền thống của người Bali, Indonesia. Dù không hiểu ngôn ngữ địa phương hay lời dẫn chuyện, nhưng từng động tác tay, ánh mắt của diễn viên cùng tiếng nhạc đệm đã kể câu chuyện về niềm tin và tình yêu của người dân nơi đây. Ngôn ngữ nghệ thuật không chỉ là “đặc biệt” – nó còn là cách con người truyền tải những điều quan trọng nhất mà không cần dùng đến từ ngữ.
Nghệ thuật vượt qua mọi rào cản ngôn ngữ và văn hóa
Hãy thử tưởng tượng: Bạn là người Việt Nam, đang đứng trong một bảo tàng ở Pháp, chiêm ngưỡng bức Mona Lisa của Leonardo da Vinci. Cảm giác lúc đó không phụ thuộc vào việc bạn nói tiếng Pháp, tiếng Anh hay bất kỳ ngôn ngữ nào khác. Bạn không cần ai giải thích để cảm nhận ánh mắt bí ẩn, nụ cười thoáng qua trên khuôn mặt của nàng Mona Lisa. Tất cả đều diễn ra tự nhiên, gần như bản năng.
Đó chính là lý do tôi tin rằng nghệ thuật là ngôn ngữ không biên giới. Một bài hát như Shape of You của Ed Sheeran có thể khiến cả triệu người trên thế giới yêu thích, một bộ phim như Parasite của Hàn Quốc có thể chạm đến cảm xúc của khán giả từ Đông sang Tây, và một bản nhạc dân gian Việt Nam như Lý cây bông có thể khiến bất kỳ ai cũng cảm nhận được sự dịu dàng, giản dị ở làng quê.
Tôi từng nghĩ: Làm sao nghệ thuật lại có sức mạnh này? Sau nhiều năm làm việc trong các dự án văn hóa, tôi nhận ra rằng nghệ thuật chạm đến điều chung nhất mà tất cả chúng ta đều có – trái tim và cảm xúc. Không cần biết bạn là ai, đến từ đâu, khi đứng trước một tác phẩm nghệ thuật, tất cả chúng ta đều giống nhau: là những con người tìm kiếm sự kết nối.
Nghệ thuật không chỉ để “thưởng thức” – Đó là cách chúng ta hiểu nhau
Nhiều người thường nghĩ rằng nghệ thuật chỉ dành cho người yêu cái đẹp, hoặc là thứ để giải trí. Nhưng nếu bạn nhìn sâu hơn, nghệ thuật chính là một ngôn ngữ để con người hiểu nhau hơn.
Hãy lấy một ví dụ: Khi bạn nghe một bản nhạc buồn, nó có thể khiến bạn bật khóc. Nhưng điều thú vị là, bản nhạc đó không chỉ đang nói lên cảm xúc của bạn – nó còn cho bạn biết rằng bạn không cô đơn. Tác giả bài hát, người thể hiện, và cả những khán giả khác nghe bản nhạc đó, tất cả đều cùng chia sẻ một cảm xúc với bạn. Đó là sức mạnh kết nối của nghệ thuật.
Trong một lần xem show truyền hình ở Nhật Bản, tôi có cơ hội xem một buổi biểu diễn Noh – một loại hình sân khấu truyền thống. Mặc dù tôi không hiểu rõ câu chuyện, nhưng từng động tác chậm rãi, tiếng sáo trầm lắng và biểu cảm trên gương mặt diễn viên khiến tôi cảm thấy như mình hiểu được thông điệp họ muốn truyền tải: đó là sự mất mát và khao khát đoàn tụ. Nghệ thuật, một lần nữa, chứng minh rằng nó không cần lời nói để tạo sự đồng cảm.
Làm thế nào để bạn “nói” bằng ngôn ngữ nghệ thuật?
Nếu nghệ thuật là ngôn ngữ chung của loài người, thì bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể "nói" ngôn ngữ này. Bạn không cần phải là một họa sĩ tài năng hay một nhạc sĩ chuyên nghiệp – chỉ cần bạn cho phép mình trải nghiệm và cảm nhận.
Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt: Nghe một bản nhạc cổ điển, xem một bộ phim nghệ thuật, hoặc đơn giản là ngồi lại trước một bức tranh và lắng nghe những gì nó đang “kể”. Khi bạn mở lòng để thưởng thức nghệ thuật, bạn cũng đang mở lòng để kết nối với những câu chuyện, cảm xúc và trải nghiệm của người khác.
Elite Show Việt Nam Trong Con - Nơi mọi người cùng nhau cất tiếng nói nghệ thuật trong tim
Có lẽ, tất cả nguyên nhân trên đã tạo điều kiện để Elite Arts Vietnam đã tổ chức nên một big show hoành tráng nhất với chủ đề “Việt Nam Trong Con” ở năm 2025 sắp tới. Đứng trên sân khấu lớn bậc nhất thành phố Hồ Chí Minh, toàn thể học viên cùng các giáo viên, nhân sự tại Elite Arts Vietnam sẽ cùng cất lên tiếng lòng yêu nước thông qua những màn biểu diễn nghệ thuật vô cùng hấp dẫn và đầy ý nghĩa.
Elite Show Việt Nam Trong Con - 1/2025
Tôi tin rằng, “Việt Nam Trong Con” sẽ để lại nhiều dấu ấn quý giá cho tất cả mọi người, sẽ giúp mọi người hiểu được giá trị của ngôn ngữ nghệ thuật trong đời sống chúng ta xuyên suốt 4000 năm lịch sử.
Lời kết - Nghệ thuật là tiếng nói chung của nhân loại
Ngôn ngữ nghệ thuật là món quà đặc biệt mà loài người sở hữu. Nó không chỉ là cách chúng ta biểu đạt, mà còn là cách để chúng ta hiểu nhau, đồng cảm và cùng nhau xây dựng một thế giới gần gũi hơn.
Vì vậy, lần tới khi bạn nghe một bản nhạc, chiêm ngưỡng một tác phẩm nghệ thuật, hay thưởng thức một điệu múa, hãy nhớ rằng bạn đang trải nghiệm một ngôn ngữ kỳ diệu – ngôn ngữ kết nối trái tim, vượt qua mọi biên giới quốc gia và chủng tộc. Nghệ thuật chính là cách chúng ta “nói” với nhau rằng: “Bạn không hề cô đơn”
